Wskazówki dla nauczycieli różnych przedmiotów dotyczące dostosowania wymagań edukacyjnych do ucznia o specjalnych potrzebach edukacyjnych

Uczeń, u którego stwierdzono dysleksję, dysortografię, dysgrafię może mieć trudności w nauce RÓŻNYCH przedmiotów. Przyczyny tych trudności wynikają między innymi z:

  • zaburzeń percepcji słuchowej – obniżenie zdolności do przyswajania wiedzy drogą słuchową, trudności w analizie i syntezie mowy, słabej koncentracji słuchowej, słabej uwagi słuchowej, słabej pamięci słuchowej;
  • zaburzeń percepcji wzrokowej i wzrokowo-przestrzennej – słaba pamięć wzrokowa, słaba koncentracja uwagi wzrokowej: trudności w zapamiętaniu i odtwarzaniu kształtów graficznych – liter, cyfr, symboli), trudności w orientacji w schemacie ciała oraz w orientacji przestrzennej, w rozpoznawaniu figur, brył,  w zapamiętaniu obrazów wzrokowych wyrazów, orientacji na mapie, itp.;
  •  słabej koordynacji słuchowo-wzrokowo-ruchowej, niskiej sprawności manualnej.

1.      Posadzić ucznia w ławce blisko tablicy, by móc obserwować, czy prawidłowo przepisuje z tablicy, w razie potrzeby zwrócić uwagę na błędy i pomóc w ich poprawie, gdyż może on mieć trudności z poprawnym przepisywaniem z tablicy.

 

2.      Uwzględnić trudności w opanowaniu materiału pamięciowego:

·         naukę wierszy, wzorów, definicji, dat, itp. rozłożyć w czasie;

·         opanowanie umiejętności liczenia w pamięci (rachunek pamięciowy) rozłożyć w czasie i często utrwalać;

·         nie dyskwalifikować prac pisemnych z matematyki, fizyki, chemii za błędy rachunkowe, jeśli tok rozumowania jest prawidłowy.

 

3.      Nie wyrywać ucznia do natychmiastowej odpowiedzi (dać mu krótki czas na zastanowienie się),gdyż może on mieć trudności z szybkim przypomnieniem sobie dat, nazw, reguł, definicji, wzorów, tekstu wiersza, nazw przypadków, nazw części mowy i zdania, nazw miesięcy a także słówek i zwrotów z języka obcego.

4.      Uwzględniać trudności niektórych uczniów w poprawnym zapisie liczb tj. przestawianie niektórych cyfr, np. 12 i 21, opuszczanie cyfr, np. 1001 i 101, mylenie cyfry 3 i E, nieprawidłowe podpisywanie cyfr w trakcie wykonywania pisemnych działań matematycznych.

 

5.      Uwzględniać trudności ucznia w czytaniu:

·         w trakcie rozwiązywania zadań tekstowych z matematyki, fizyki, chemii, sprawdzić, czy uczeń zdążył przeczytać tekst zadania i czy prawidłowo zrozumiał treść (słaba technika często utrudnia rozumienie tekstu);

·         w trakcie sprawdzianów należy zwiększyć ilość czasu potrzebnego na rozwiązanie zadania lub dać uczniowi wcześniej do rozwiązania w domu zadania o podobnej treści;

·         w trakcie samodzielnej pracy sprawdzić, czy uczeń prawidłowo przeczytał i zrozumiał instrukcję;

·         nie wymagać, by uczeń czytał głośno przy całej klasie;

·         czytanie lektur szkolnych lub innych opracował rozłożyć w czasie;

·         pozwoli? na korzystanie z książek, do których dołączone są taśmy z nagraniem tekstów.

 

6.      Nie obniżać ocen z prac pisemnych za niski poziom graficzny pisma:

·         w razie niemożliwości odczytania fragmentów pracy odpytać ucznia ustnie;

·         pozwolić uczniowi pisać w zeszycie drukiem (bez łączenia liter) a obszerniejsze prace domowe na komputerze;

·         nie zalecać przepisywania zeszytu w przypadku nieczytelnych notatek bądź wówczas, gdy zeszyt sprawia wrażenie niestarannego.

 

7.      Nie obniżać ocen za błędy ortograficzne z różnych przedmiotów nauczania, jednak starać się, by uczeń opanował poprawną pisownię podstawowych pojęć z każdego przedmiotu poprzez podanie uczniom z każdego przedmiotu wykazu najważniejszych pojęć, których pisownię powinni opanować.

 

8.      Mobilizowanie ucznia do pracy, nie posądzanie ucznia o lenistwo, jeśli praca nad poprawnością zapisu trwa długo.

 

9.      Z języka polskiego zróżnicować ocenę za prace pisemne tak, by błędy ortograficzne nie dyskwalifikowały całości pracy. Poprawność ortograficzną oceniać jakościowo. Ustalić sposób poprawy błędów, czuwać nad wnikliwą poprawą błędów ortograficznych przez ucznia. Oceniać poprawność i sposób wykonania poprawy.

10.  Dać uczniowi czas na przygotowanie się do pisania dyktanda poprzez podanie mu do opracowania trudniejszych wyrazów, a nawet wybranych zdań, które wystąpią w dyktandzie. W razie dużych trudności można dać uczniowi tekst dyktanda z lukami, w które uczeń wpisuje brakujące i wcześniej dokładnie opracowane wyrazy. Zadbać, by uczeń po zapisaniu dyktanda opracował cały tekst samodzielnie. Stosować należy dużo ćwiczeń w przepisywaniu i pisaniu z pamięci wzrokowej.

 

11.  Uwzględniać trudności niektórych uczniów dotyczące rozumienia i werbalizacji stosunków przestrzennych i czasowych, które mogą przejawiać się na lekcjach:

·         geometrii – różnicowanie, przekształcanie figur i brył geometrycznych, stosowanie wzorów, obliczanie pól powierzchni i objętości, itp.;

·         geografii – określanie kierunków przestrzennych, orientacja na mapie;

·         wychowania fizycznego – reagowanie na komendy typu „w prawo zwrot’, „w lewo zwrot”, itp.;

·         języka polskiego – trudności w ustnym i pisemnym redagowaniu opisów, opowiadań, przebiegu akcji, ustalaniu kolejności zdarzeń;

·         historii – trudności jak w języku polskim.

 

12.  Tak organizować pracę ucznia w trakcie lekcji, by w momencie obniżenia jego koncentracji uwagi mobilizować ucznia do aktywności, gdyż skłonność do dekoncentracji jest charakterystyczna dla wielu uczniów z dysleksją. Nie zawstydzać ucznia uwagami w stylu „znowu myślisz o niebieskich migdałach”, „powtórz co przed chwilą powiedziałam”, itp.

 

13.  Zróżnicować formy sprawdzania wiadomości i umiejętności uczniów tak, by ograniczyć ocenianie tylko na podstawie pisemnych odpowiedzi ucznia. Odpytywać z ławki, często oceniać prace domowe.

 

14.  Uwzględniać trudności ucznia w nauce języków obcych : w mówieniu, czytaniu, pisaniu, zapamiętywaniu słówek i zwrotów.

 

15.  Stwarzać możliwość częstego powtarzania i utrwalania wiadomości i umiejętności.

 

Opracowanie:

Anna Kuranda-Korczyńska

Źródło: „Hejnał Oświatowy” Nr 5 z 2011r.


Powrót