Słowniczek pojęć i sformułowań spotykanych w opiniach i orzeczeniach poradni psychologiczno-pedagogicznych

Ocena rozwoju poznawczego

 

    • Funkcje poznawcze – zespół procesów, dzięki którym odbieramy informacje z otoczenia oraz zauważamy stosunki między nimi. Obejmują: pamięć, uwagę, wrażenia i spostrzeżenia wzrokowe, słuchowo-językowe, dotykowe, kinestetyczne, orientację w schemacie ciała i kierunkach w przestrzeni.
    • Poziom intelektualny (umysłowy) – ocena funkcjonowania podstawowych zdolności werbalnych (słowno-pojęciowych) oraz niewerbalnych (wykonawczych) dokonywana za pomocą standaryzowanych testów inteligencji.
    • Integracja percepcyjno-motoryczna – prawidłowy rozwój procesów poznawczych, współdziałający z czynnościami ruchowymi.
    • Koordynacja wzrokowo-ruchowa – zharmonizowanie funkcji wzrokowych i ruchowych (manipulacyjnych), współpraca ręki i oka.
    • Pamięć mimowolna (mechaniczna) – zdolność do przyswajania wiedzy w sposób nieuświadomiony, mimowolny.
    • Pamięć wzrokowa – zdolność do utrwalania i przypominania informacji podanej w formie wizualnej (czyli zapamiętywanie spostrzeżeń wzrokowych, zdolność do wzrokowego uczenia się) i dzięki temu przyswajania wiedzy.
    • Pamięć słuchowa – zdolność do utrwalania i przypominania informacji dźwiękowej (zapamiętywanie spostrzeżeń werbalnych i niewerbalnych, zdolność do uczenia się słuchowego) i dzięki temu przyswajania wiedzy.
    • Pamięć bezpośrednia – zdolność do zapamiętania i natychmiastowego odtworzenia spostrzeganego wzrokowo lub słuchowo materiału.
    • Pamięć fonologiczna – zdolność do zapamiętywania i prawidłowego odtwarzania kolejności głosek w wyrazach.
    • Pamięć operacyjna – zdolność do przyswajania, utrwalania i przypominania określonych operacji czy działań utrzymywanych w pamięci.
    • Pojemność pamięci – określa stosunek ilości zapamiętanych i prawidłowo odtworzonych informacji do ilości informacji podanych do zapamiętania.
    • Wierność pamięci – określa stopień identyczności informacji zapamiętanych z informacją podaną w formie werbalnej lub graficznej.
    • Gotowość pamięci – zdolność do szybkiego odtwarzania informacji zapamiętanych.
    • Rozwój psychoruchowy harmonijny – całość procesów psychicznych (intelektualnych, orientacyjno-poznawczych oraz motorycznych) rozwijających się w sposób harmonijny czyli tak, że nie stwierdza się większych odchyleń od poziomu typowego dla danego wieku życia.
    • Rozwój psychoruchowy nieharmonijny – zakłócenia tempa rozwoju poszczególnych sfer (procesów orientacyjno-poznawczych oraz motorycznych).
    • Deficyty rozwojowe (inaczej parcjalne lub fragmentaryczne zaburzenia rozwoju psychomotorycznego, jeszcze inaczej: dysfunkcje) – opóźnienie rozwoju psychomotorycznego, wolniejsze tempo rozwoju określonych funkcji.
    • Umiejętności metafonologiczne – wykształcona świadomość dźwiękowych struktur mowy.

 

  1. Ocena percepcji wzrokowej

 

    • Percepcja wzrokowa – zdolność do rozpoznawania i różnicowania bodźców wzrokowych oraz umiejętność ich interpretowania.
    • Zaburzenia percepcji wzrokowej – zaburzenia analizy i syntezy wzrokowej, zaburzenia spostrzegania i różnicowania kształtów, rejestracji położenia  przestrzennego przedmiotów.
    • Zaburzenia koordynacji wzrokowo-ruchowej  - brak współdziałania i zharmonizowania funkcji wzrokowych i ruchowych – manipulacyjnych.
    • Tempo uczenia si? wzrokowo-ruchowego – szybkość uczenia się pisania symboli graficznych, oparta na koordynacji oka i ręki, uzależniona od prawidłowego spostrzegania symboli, prawidłowej sprawności ruchowej rąk i silnej lateralizacji.
    • Zaburzenia orientacji przestrzennej – brak lub nie w pełni wykształcona orientacja w prawej lewej stronie ciała oraz w kierunkach przestrzeni.

 

 

  1. Ocena percepcji słuchowej i funkcji słuchowo-językowych

 

    • Percepcja słuchowa – zdolność do odbioru dźwięków, ich rozpoznawania i różnicowania oraz interpretowania przez odniesienie do poprzednich doświadczeń.
    • Zaburzenia słuchu fonemowego – trudności w postrzeganiu dźwięków mowy czyli w odróżnianiu głosek i różniących je cech dystynktywnych.
    • Zaburzenia umiejętności fonologicznych – trudności w operowaniu cząstkami fonologicznymi mowy, takimi jak głoski, sylaby, logatomy.
    • Niskie umiejętności metafonologiczne – brak lub słabo wykształcona świadomość dźwiękowych struktur mowy.

 

 

 

 

 

 

                                                                                                                      Opracowanie:

                                                                                              Anna Kuranda-Korczyńska

Źródło: „Hejnał Oświatowy” Nr 5 z 2011r.


Powrót